Bootregistratie

Publicatie: Januari 2021. Geactualiseerd: augustus 2026 

Leestijd: 4 minuten

Volgens een reportage van Nieuwsuur (zie hiernaast of onderaan op iPad  het artikel) zijn Nederlandse zeiljachten in 2020 aan de ketting gelegd door de Italiaanse fiscale politie en kunnen op een fikse boete rekenen. Dit omdat ze niet over de in Italië voorgeschreven bootpapieren beschikten.  

Als je een Nederlandse vlag op je boot zet is dat leuk maar het is totaal iets anders dan formeel ‘onder Nederlandse vlag varen’. Het ICP is in ieder geval geen papiertje waarmee je juridisch aan kunt tonen dat je ‘onder Nederlandse vlag’ vaart. In de landen die het ICP erkennen (zie lijst onderaan) zal je in de praktijk geen problemen hebben. Maar in de meeste Middellandse zee en Oostzee staten heeft het ICP geen enkele formele status en daar komt de komende jaren vooralsnog geen wijziging in. Dat het in de praktijk lang goed ging doet daar niets aan af. Hoe je het goed kunt regelen als je op reis gaat met de boot lees je hierna. 

‘Onder Nederlandse vlag’ varen: meer dan de driekleur hijsen. 

Je moet desgevraagd aan autoriteiten kunnen aantonen wie de eigenaar is van het schip. Op zee en in zeehavens wil je graag bescherming hebben van het formeel onder Nederlandse vlag varen. Je kunt dit niet met een ICP of de snelle motorbootregistratie van het RDW regelen. In de praktijk wordt het ICP in een beperkt aantal landen wel beschouwd als eigendomsbewijs maar het is het formeel niet. Het eigendom staat alleen vast als het schip teboek is gesteld bij het Kadaster en het ‘voeren van de Nederlandse vlag’ kan bij een boot onder de 24 meter voor niet-commercieel gebruik alleen als je een meetbrief en vlaggebrief hebt van het minsterie van I&W; de z.g.n. ‘zeebrief’. Dat kost bij elkaar éénmalig (afgerond) € 1.300,- . Wijzigen van eigenaar kost enkele honderden euro’s want dat moet via de Notaris. In een beperkt aantal landen in Europa (zie lijst onderaan) is voor € 630,- alleen een Kadaster registratie (eigendomsbewijs) met BTW verklaring en/of originele aankoopnota voldoende (zie lijst). Maar buiten die landen is er maar één manier om je zaken juridisch goed te regelen en dat is door ook een zeebrief aan te vragen. Alleen met die zeebrief bewijs je dat je eigenaar bent en juridisch ‘onder Nederlandse vlag’ vaart.  

Stateloos schip 

Die zeebrief levert je niet alleen bescherming op tegen ‘Italiaanse toestanden’ maar het geeft je ook rechten die je zonder die brief, als formeel ‘stateloos schip’, niet hebt. Het gaat o.a. om het recht de haven te verlaten of het recht van vrije doorvaart en doortocht door de territoriale wateren of zeestraten behorend bij landen (zolang je er snel en direct doorheen vaart). Een ‘stateloos’ schip kan verhinderd worden de haven te verlaten en overal geënterd worden door een vreemde kustwacht, ook buiten territoriale wateren of zelfs buiten de 200 mijl zone. Dit loopt in de praktijk meestal zo’n vaart niet maar je kunt het maar goed geregeld hebben. Er zijn ook heel wat lieden die denken dat een zeilboot of een snelle RIB prima zijn om cocaïne of illegale immigranten mee te vervoeren. Je kunt je wellicht voorstellen dat je als opsporingsambtenaar meer interesse hebt voor schepen zonder registratie (ook de roepnaam en MMSI van de marifoon/AIS staat op je zeebrief ) dan schepen die in het register voorkomen. Nodeloos gezeur van norse types met grote laarzen op je boot dus. Een aantal jaren geleden enterde de Nederlandse kustwacht een RIB in de 200 mijls zone van Venezuela met cocaïne aan boord een arresteert de opvarenden die vervolgens door het gerecht in Curaçao veroordeeld worden en voor jaren de gevangenis in gaan. De kustwacht had een redelijk vermoeden dat het een stateloos schip was, het tegendeel werd niet aangetoond (ze hadden dus blijkbaar geen zeebrief) dus enteren en doorzoeken mocht oordeelde het gerecht, ook in de Venezolaanse EEZ-wateren. 

Gestolen boot met ICP 

Een gespecialiseerd advocatenbureau waarschuwt er op haar website terecht voor dat het ICP of een snelle motorboot registratie op dit moment op geen enkele wijze bewijst wie rechtmatig eigenaar is van de boot. Die boot kan gestolen zijn en makkelijk voorzien worden van een origineel ICP. RDW registratie zegt alleen iets over de schipper, niet de eigenaar. Bij een Kadaster teboekstelling wordt de identiteit van de eigenaar vastgesteld en de boot wordt daarna ‘gebrandmerkt’. Dat hield vroeger in dat een nummer in het hout van de romp werd gebrand. Daarna sloeg men een nummer in de stalen romp en nu plakt men een plaatje op de polyester romp. Tot 1 juli 2026 konden gelijktijdig, op verzoek, microdots in de boot worden aangebracht als extra bescherming bij diefstal. Hiermee is het Kadaster echter gestopt omdat in de praktijk nooit een beroep op deze registratie werd gedaan. Een Kadaster registratie kun je ook gebruiken om een hypotheek op je boot te nemen hoewel dat in de pleziervaart niet veel meer wordt gedaan. Een teboek gestelde boot kan bij verkoop alleen via een Notaris verkocht worden net als een huis. Voor de koper is dat prettig omdat dan zeker is dat je geen gestolen boot koopt.  

Conclusie: als je het goed wil regelen, zowel bij aankoop en verkoop als bij het varen in het buitenland: ga voor een Kadaster registratie (uitsluitend binnenlandse vaarwegen) en als je vaargebied ook op zee ligt ga dan voor een zeebrief. Als je goedkoop uit wil zijn kun je in de landen waar die geldig is voor een ICP kiezen. Het Ministerie en het Watersportverbond hebben de ICP uitgifte in 2021 aangescherpt waardoor er minder misbruik van gemaakt zou moeten kunnen worden. Daarmee wordt het ICP echter niet geldig in landen buiten de lijst; daar zijn verdragswijzigingen voor nodig en dat duurt jaren, als het ooit er van komt. 

De huidige eisen voor uitgifte ICP per 1-3-2021: Klik hier  

* alleen geldig voor binnenlandse vaarwegen